Rzeka Dunajec

Dane ogólne:

Rzeka Dunajec - prawy dopływ rzeki Wisły II rzędu, posiada swoje źródła w Tatrach Zachodnich na wysokości 1540 m n.p.m. Powstaje z połączenia wód Czarnego Dunajca i Białego Dunajca w miejscowości Nowy Targ.

Długość 160,6 km (łącznie z Czarnym Dunajcem 247 km), z czego 17 km liczy odcinek graniczny między Sromowcami Niżnymi, a Szczawnicą.
Powierzchnia dorzecza wynosi 6804 km², z tego w Polsce 4854,1 km², na Słowacji 1949,9 km² (z czego 1594,1 km² przypada na dorzecze Popradu, a 355,8 km² - na zlewnię samego Dunajca).
Dunajec charakteryzuje się bardzo dużym, gwałtownymi wahaniami poziomu wody (do 11 m w dolnym biegu) i wielkości przepływu (Nowy Targ min. przepływ 1,60 m³/s, średni 14,3 m³/s, maks. 604 m³/s; przy ujściu średni 84,3 m³/s zaś maksymalny 3500 m³/s), co skutkowało nieraz katastrofalnymi powodziami (1934, 1970).
Średni spadek Dunajca - 5,5‰, zaś spadek na odcinku Czchów - ujście do Wisły - 0,7‰.
Długość odcinka rzeki poniżej zespołu zbiorników Rożnów-Czchów wynosi 66,8 km.

Bieg rzeki:

Po połączeniu potoków źródłowych Dunajec płynie szeroką doliną przez Kotlinę Nowotarską. Następnie w 173,3 kilometrze biegu zasila spiętrzenie wód przez zapory w Niedzicy (Jezioro Czorsztyńskie) i Sromowcach Wyżnych (Jezioro Sromowce Wyżne).

Przepływając przez Pieniny tworzy malowniczy przełom na odcinku między Sromowcami Wyżnymi a Szczawnicą, jednocześnie będąc rzeką graniczną między Polską a Słowacją.

Dalej płynie na północ przez Beskidy Zachodnie (przełom między Pasmem Lubania a Pasmem Radziejowej), Kotlinę Sądecką (po połączeniu z największym dopływem Popradem płynie szeroką doliną wielodzielnym korytem) i Pogórze Beskidzkie. Na długości ok. 50 km przecina Pogórze Rożnowskie i przełamuje się przez jego wzniesienia (zapory wodne: w Rożnowie - 80 km biegu rzeki - Jezioro Rożnowskie i Czchowie - 67,5 km biegu rzeki - Jezioro Czchowskie) wpływa do Kotliny Sandomierskiej, a następnie obwałowanym korytem przez szeroką dolinę na Nizinie Nadwiślańskiej.

W 30,3 km biegu rzeki, poniżej Tarnowa, znajduje się ujście rzeki Biała Tarnowska. Uchodzi do Wisły pomiędzy miejscowościami Opatowiec i Ujście Jezuickie w 160,6 km jej biegu.

Główne dopływy:

Prawe: Białka, Grajcarek, Poprad, Kamienica Nawojowska, Biała
Lewe: Ochotnicki Potok, Kamienica (Gorczańska), Łososina.

Charakter zlewni:

Zlewnię Dunajca w dolnym jego biegu można podzielić na dwie części:

W części karpackiej - zlewnia o charakterze rolniczo- rekreacyjnym.
W części nizinnej - zlewnia o charakterze rolniczo-przemysłowym, z głównym ośrodkiem przemysłowym jakim jest miasto Tarnów.

Gatunki ryb występujących w rzece:

Występują w nim liczne gatunki ryb. W górnym biegu od źródeł po połączenie z Popradem, gdzie Dunajec ma charakter rzeki górskiej, są to: pstrąg potokowy, lipień, kleń, brzana, świnka, ukleja, okoń, jelec, brzanka; rzadziej, okresowo, bądź miejscowo: szczupak, płoć, leszcz, pstrąg tęczowy, głowacica, troć jeziorowa; z ryb niewędkarskich: głowacz pręgopłetwy i białopletwy, strzebla potokowa; sporadycznie inne gatunki. W zbiornikach zaporowych oraz rzece poniżej zapory Czchowskiej przeważają ryby spokojnego żeru (karpiowate) oraz nizinne drapieżniki (szczupak, sandacz, okoń, sum). Ilość ryb poszczególnych gatunków podlega rokrocznie dynamicznym zmianom, z powodu silnej presji wędkarskiej, kłusownictwa oraz niekorzystnego wpływu zespołu zbiorników Czorsztyn-Niedzica.

Rola rzeki:

Wody Dunajca są zarówno źródłem wody pitnej jak i odbiornikiem ścieków. W dolnym biegu wody rzeki Dunajec są ujmowane dla zaopatrzenia w wodę miast Brzesko i Tarnów oraz dla celów przemysłowych, a głównym odbiorcą są Zakłady Azotowe w Tarnowie. Charakter zlewni sprawia, że głównymi źródłami zanieczyszczeń wód Dunajca są, odprowadzane sieciami kanalizacji lub w sposób niezorganizowany, ścieki bytowo-gospodarcze i komunalne, ścieki przemysłowe i spływy obszarowe.

Źródło:

ZOBACZ JESZCZE:

Galeria zdjęć

Do góry

Plan cmentarza

Zespół Kler dalej